Yabancı Uyruklular İçin İstanbul'da Evlilik

İstanbul 39 ilçeye bölünmüş olup, yabancı uyrukluların katıldığı evlilik işlemleri, ilçe belediyelerinin evlendirme memurlukları ile nüfus müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. Uygulanan kanun her ilçede aynıdır. Çiftten çifte değişen husus; hangi memurluğun yetkili olduğu, eşlerin vatandaşı olduğu ülkelerin hangi belgeleri düzenlediği ve her bir memurluğun dosyayı nasıl işleme aldığıdır. Bu sayfada söz konusu hususlar özetlenmekte ve ön hukuki incelemenin en çok nerede faydalı olacağı açıklanmaktadır.

Başvuruyu hangi evlendirme memurluğu kabul eder

Kural olarak başvuru, eşlerden birinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki evlendirme memurluğuna yapılır (Evlenme Yönetmeliği, m. 16). İstanbul gibi çok sayıda ilçesi olan bir şehirde bu durum, başvurunun nereye yapılacağını genellikle eşlerin yerleşim yeri adresinin belirlediği anlamına gelir. Öncelikle yetkili evlendirme memurluğunun tespit edilmesi, başvuruyu kabul edemeyecek bir makam için belge hazırlanmasının önüne geçer.

Kısaca yasal çerçeve

Bir Türk vatandaşı ile bir yabancı veya iki yabancı, yetkili Türk evlendirme memuru önünde evlenebilirler. Eşlerden en az birinin yabancı olduğu durumlarda, Türk vatandaşları için geçerli olan usul ve şekil kuralları aynen uygulanır (Evlenme Yönetmeliği, m. 12). Aynı uyruklu iki yabancı, kendi ulusal kanunlarının izin vermesi halinde, kendi devletlerinin Türkiye'deki temsilcilikleri önünde de evlenebilirler.

Belgeler ve konsoloslukların rolü

Temel belge, eşin kendi kanununa göre evlenmesine bir engel bulunmadığını teyit eden evlenme ehliyet belgesidir (Evlenme Yönetmeliği, m. 20). Birçok devletin İstanbul'da konsolosluğu bulunmakta olup, bu belgeyi temin etmek için pratik bir yol teşkil edebilir. Ancak her devletin, belgenin kim tarafından, hangi şekil şartıyla ve hangi onay mekanizmasıyla düzenleneceğine ilişkin kendi kuralları vardır. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgeler evliliğe esas alınamaz. Doğum belgesi veya önceki evliliğin sona erdiğini gösterir belge gibi kişisel durum belgeleri de talep edilebilir. Başvurudan önce her bir belgenin memurluğun beklentileriyle uyumunun kontrol edilmesi, mükerrer ziyaretlerin önlenmesine yardımcı olur.

Sürece genel bir bakış

1. Uyruk ve kişisel durum incelemesi: Hangi belgelerin gerekli olabileceğinin belirlenmesi.

2. Evlenme ehliyet belgesi ve diğer belgelerin temini: Vatandaşı olunan ülkenin makamlarından veya o ülkenin konsolosluğundan.

3. Tasdik ve tercüme: Düzenleyen ülkenin ve evlendirme memurluğunun talep ettiği şekilde.

4. Sağlık raporu ve ek tetkikler: Bazı memurluklar, genel kuralların gerektirdiğinden daha fazlasını talep edebilir.

5. Başvuru ve randevu: Yetkili ilçe evlendirme memurluğuna müracaat ve nikah töreni tarihinin belirlenmesi.

6. Tescil: Nikah töreninden sonra aile cüzdanı ve talep halinde çok dilli evlenme kayıt örneği düzenlenir (Evlenme Yönetmeliği, m. 34) ve evlilik nüfus kütüğüne tescil edilir.

İlçeler arasındaki farklar

Evlendirme memurlukları kendi kılavuzlarını yayınlamakta olup, gerekli belgeler, ek tetkikler ve randevu usulleri ilçeden ilçeye farklılık gösterebilir ve zaman içinde değişebilir. Aynı sebeple, bir şehir veya ilçe için geçerli olan bilgilerin bir diğeri için de geçerli olacağı varsayılmamalıdır. Başvuruyu kabul edecek olan evlendirme memurluğunun güncel kılavuzu esas alınmalıdır.

Zaman planlaması

Randevu uygunluğu ilçeler ve dönemler arasında farklılık gösterebilir; ayrıca yurt dışından temin edilen belgelerin düzenlenmesi ve tasdiki zaman alır. Bazı belgeler, düzenleme tarihinden itibaren yalnızca sınırlı bir süre için geçerli kabul edilir. Bu nedenle, adımları sıraya koymak ve belge çalışmalarına planlanan tarihten çok önce başlamak makul bir yaklaşım olacaktır.

Hukuki desteğin yeri

Evlilik başvurusu için bir avukat tutulması zorunlu değildir ve çiftler evlendirme memurluğuna kendileri başvurabilirler. Büromuz, belgelerin ve usulün önceden incelenmesini isteyen yabancı uyruklulara özellikle aşağıdaki konularda destek sağlamaktadır:

• Yetkili evlendirme memurluğunun ve her bir eşin uyruğuna göre gerekli belgelerin belirlenmesi

• Evlenme ehliyet belgesi, tasdik ve tercüme adımlarının takibi

• Evlendirme memurluğuna yapılan başvurunun takibi

• Mal rejimi ve ikamet izinleri gibi evlilik sonrasında ortaya çıkan hukuki soruların değerlendirilmesi