Vatandaşlık
Can Stateless Persons Acquire Turkish Citizenship Through Real Estate Investment?
An analysis, with dates and instrument numbers cited for each source, of whether stateless persons may acquire Turkish citizenship through real estate investment under Law No. 5901, the Implementing Regulation, and the relevant Presidential Decrees currently in force.

Vatansız Kişiler Türkiye'de Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Kazanabilir mi?
Türkiye'de yabancı yatırımcılara tanınan istisnai vatandaşlık kazanım yollarının en sık başvurulanı, belirli bir asgari değerin üzerinde taşınmaz edinimidir. Bu imkânın, hiçbir devletin vatandaşlığını taşımayan kişiler –hukuk dilinde "vatansız kişiler"– bakımından da geçerli olup olmadığı, uygulamada zaman zaman gündeme gelen ancak mevzuatta doğrudan ve açık bir cevabı bulunmayan bir sorudur. Bu yazıda, konu 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) genelgeleri ile 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu birlikte değerlendirilerek, her bir tespitin dayandığı belgenin tarihi ve sayısı belirtilmek suretiyle ele alınmaktadır. Amaç, kesin bir hukuki garanti sunmak değil; mevcut düzenlemelerin sistematik bir okumasını yapmak ve bu okumanın nerede netlik, nerede belirsizlik içerdiğini olabildiğince açık biçimde ortaya koymaktır.
1. Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığının Genel Çerçevesi
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun (Kabul Tarihi: 29.5.2009, Resmî Gazete: 12.6.2009 tarih ve 27256 sayı) "Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrası şöyle hükmetmektedir:
"Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler."
Bu istisnai yolun taşınmaz yatırımına dayalı uygulaması, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in (Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 11.2.2010, Sayı: 2010/139; Resmî Gazete: 6.4.2010 tarih ve 27544 sayı) 20. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde somutlaştırılmıştır. Bu bendin 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan hâli, sırasıyla 6.1.2022 tarihli ve 31711 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5072 sayılı, 13.5.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5554 sayılı ve 12.12.2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile oluşturulmuştur ve halen bu şekliyle uygulanmaktadır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 09.12.2024 tarihli "Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik Hakkında Kılavuz"u (bundan sonra "Kılavuz"), yürürlükteki bu hükmü şöyle aktarmaktadır:
"En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen" yabancı kişiler Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığı kazanabilir.
Buna göre, 2026 yılında geçerli olan ve bir başvuru için esas alınması gereken şartlar şunlardır:
Taşınmazın bedelinin (satın almada veya satış vaadinde) en az 400.000 Amerikan Doları veya eşdeğeri döviz tutarında olması. Bu tutar, 13.5.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesiyle belirlenmiş olup, halen yürürlüktedir.
Taşınmazın, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bağımsız bölüm niteliğinde olması veya arsa vasıflı ise üzerinde yapı kullanma izin belgesini haiz, mevzuata uygun kalıcı bir yapı bulunması. Bu nitelik şartı, 12.12.2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilmiş olup, halen yürürlüktedir.
Tapu kütüğüne, taşınmazın üç yıl süreyle satılmayacağına ilişkin şerhin veya (satış vaadi hâlinde) noterde düzenlenen sözleşmenin üç yıl süreyle devir ve terkin edilmeyeceği taahhüdünün işlenmesi.
Bedelin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılmak üzere bir bankaya satılmış olması ve buna ilişkin döviz alım belgesinin ibraz edilmesi ("karşılığı Türk Lirası" seçeneği, 6.1.2022 tarihli ve 31711 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Yönetmelik metninden çıkarılmıştır).
Bu şartlardan önceki dönemlere (2017-2022 arası uygulanan ve daha düşük tutarlar öngören geçmiş düzenlemelere) ilişkin bilgiler, yalnızca o dönemde işlem yapmış kişilerin dosyalarını ilgilendirmekte olup, 2026 yılında yeni bir başvuru yapacak kişiler bakımından bir uygulama alanı bulunmamaktadır; bu nedenle bu yazıda ayrıca ele alınmamıştır.
2. Vatansız Kişilerin Hukuken "Yabancı" Sayılması
Sorunun ilk halkası, vatansız bir kişinin 5901 sayılı Kanun anlamında "yabancı" sayılıp sayılmadığıdır. Hem 5901 sayılı Kanun'un Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 3. maddesinin (u) bendi hem de 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (Kabul Tarihi: 4.4.2013, Resmî Gazete: 11.4.2013 tarih ve 28615 sayı) 3. maddesinin birinci fıkrasının (ü) bendi, yabancıyı aynı ifadeyle tanımlamaktadır:
"Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişi[dir]."
Vatansız bir kişinin, tanımı gereği hiçbir devletle –dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti ile de– vatandaşlık bağı bulunmadığından, bu kişilerin yukarıdaki tanıma girdiği kanaatindeyiz. Nitekim kanun koyucu, vatansızlık halini Kanun'un genel metninde de açıkça öngörmüştür: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması" başlıklı 15. maddesinin (a) bendi –ki 5901 sayılı Kanun'un genel yoldan vatandaşlık kazanımını düzenleyen 11. maddesine karşılık gelir– başvuru sahibinden "[k]endi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak" şartını aramaktadır. Bu hüküm, mevzuatın vatansız kişilerin de vatandaşlık başvurusunda bulunabileceğini zımnen ve açıkça kabul ettiğini göstermektedir. 12. madde ise istisnai yoldan yararlanacak kişileri genel biçimde "yabancılar" olarak ifade etmekte olup, vatansız kişileri bu kapsamın dışında tutan özel bir hüküm bulunmamaktadır.
Bu noktada bir hususu netleştirmek gerekir: yukarıdaki değerlendirme, vatansız bir kişinin 12. madde kapsamında soyut olarak "yabancı" sıfatını taşıdığına ilişkindir. Bu, aşağıda ele alınacağı üzere, söz konusu kişinin taşınmaz edinme yetkisine sahip olduğu anlamına gelmemektedir; bu ikinci soru, ayrı bir hukuki zemin üzerinde değerlendirilmesi gereken bağımsız bir meseledir.
3. Yatırım Şartının Ön Koşulu: Taşınmazı Edinebilme Yetkisi
Taşınmaz yatırımı yoluyla vatandaşlık başvurusunun önündeki asıl pratik eşik, kişinin öncelikle söz konusu taşınmazı hukuken edinebiliyor olmasıdır. Kılavuz bu hususu "BAŞVURU ÖN KOŞULU" başlığı altında açıkça vurgulamaktadır:
"Taşınmaz edinimi yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılabilmesi için satış ve satış vaadi sözleşmelerine yönelik işlemlerde öncelikle 2644 sayılı Tapu Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında aranan kişi ve taşınmaza ilişkin edinim şartlarının sağlanmış olması gerekmektedir."
Başka bir ifadeyle, vatandaşlık başvurusunun kabul edilebilir olması, önce sıradan bir yabancı gerçek kişi gibi geçerli bir taşınmaz ediniminin gerçekleşmiş olmasına bağlıdır. Bu genel edinim rejimi, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun (22.12.1934 tarihli; 35. madde 3.5.2012 tarihli ve 6302 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir) 35. maddesinde yer almaktadır:
"Kanuni sınırlamalara uyulmak kaydıyla, uluslararası ikili ilişkiler yönünden ve ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı olan yabancı uyruklu gerçek kişiler Türkiye'de taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebilirler. Yabancı uyruklu gerçek kişilerin edindikleri taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakların toplam alanı, özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu ve kişi başına ülke genelinde otuz hektarı geçemez."
3.1. Vatansız Kişilerin Kimlik ve İkamet Statüsü
6458 sayılı Kanun'un "Vatansız Kişiler" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan 50. maddesi şu düzenlemeyi içermektedir:
"(1) Vatansızlığın tespiti Genel Müdürlükçe yapılır. Vatansız kişilere, Türkiye'de yasal olarak ikamet edebilme hakkı sağlayan Vatansız Kişi Kimlik Belgesi düzenlenir. […] (2) Vatansız kişiler, Vatansız Kişi Kimlik Belgesi almakla yükümlü olup, belge Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınarak valiliklerce düzenlenir. Hiçbir harca tabi olmayan bu belge, ikamet izni yerine geçer […]."
Bu belgenin ikamet izni yerine geçtiği açık olmakla birlikte, elimizdeki kaynaklar arasında, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığının 16.09.2013 tarihli ve 2013/13 (1750) sayılı "Yabancılara İlişkin Tapu İşlemlerinde Kimlik Tespiti" konulu Genelgesi'nin, vatansız kişileri açıkça ve isim vererek düzenleyen bir hüküm içerdiğini tespit edemedik. Söz konusu Genelge, yabancı uyruklu gerçek kişilerin tapu işlemlerinde tabiiyetlerinde bulundukları ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş kimlik belgesi veya pasaportların esas alınacağını, Filistin Devleti vatandaşları için istisnai bir kimlik tespiti usulünü ve Mavi Kart'ın kimlik belgesi olarak kullanılabileceğini düzenlemekte; vatansız kişilere veya Vatansız Kişi Kimlik Belgesine ayrıca ve açıkça atıf yapmamaktadır. Bu nedenle, bir vatansız kişinin tapu işleminde kimliğini Vatansız Kişi Kimlik Belgesiyle ispat edebileceği sonucu, doğrudan bir genelge hükmüne değil, 6458 sayılı Kanun'un 50. maddesinin bu belgeye tanıdığı ikamet izni yerine geçme işlevine ve genel usul mantığına dayanan yorumsal bir çıkarımdır; tapu müdürlüklerinin somut uygulamada bu belgeyi ne şekilde işleme aldığının, başvuru öncesinde ilgili müdürlükten ayrıca teyit edilmesinde fayda vardır.
3.2. Vatansız Kişilerin Genel Yabancı Edinim Rejimine Tabi Olması
Vatansız kişilerin taşınmaz edinimi bakımından temel dayanak, 01.07.2014 tarihli ve 6549 sayılı Kanun ile taraf olunan Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin (New York, 28 Eylül 1954 tarihli) Sözleşme'nin 7. maddesidir:
"Bu Sözleşme'de yer alan daha elverişli hükümler saklı kalmak üzere, bir Sözleşmeci Devlet, genel olarak yabancılara gösterdiği muamelenin aynısını Vatansız kişilere gösterir."
Bu hükmün taşınmaz ediniminde nasıl uygulandığına dair somut bir idari değerlendirmeye, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığının 10.06.2015 tarihli ve 36189470-010.07.01[125.01.04]/503519 sayılı görüş yazısında rastlanmaktadır. Bu yazının konusu –önemle belirtmek gerekir ki– genel olarak "vatansız kişilerin taşınmaz edinimi" değil, özel olarak **"Vatansız Kişilerin Miras Yolu ile Taşınmaz Edinimleri"**dir; İstanbul 9. Aile Mahkemesinin bir müzekkeresine cevaben, 07.06.1985 tarihi itibarıyla vatansız statüsünde bulunan bir kişinin mirasçılık yoluyla taşınmaz edinip edinemeyeceği sorusuna ilişkindir. TKGM bu yazıda, Sözleşme'nin 7. maddesi uyarınca vatansız kişilerin taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimlerinin "genel yabancı edinimleri kıstas alınarak" karşılandığını belirtmiş ve somut olayda mirasçılığın mümkün olduğu sonucuna varmıştır.
Bu belge, Sözleşme'nin 7. maddesinin TKGM tarafından fiilen uygulandığını gösteren değerli ve doğrudan bir emsaldir; ancak konusu miras yoluyla edinim olduğundan, satın alma yoluyla ve yatırım amacıyla yapılacak bir edinime doğrudan ve bire bir uygulanabilir bir emsal olarak sunulması temkinli yapılmalıdır. Sözleşme'nin 7. maddesindeki ilkenin (genel yabancı rejiminin uygulanması) satın alma işlemleri için de geçerli olacağı, ilkenin genel ve kategorik ifadesinden makul biçimde çıkarılabilir; ancak bu, TKGM'nin satın alma bağlamında verdiği ayrı ve güncel bir görüşle değil, 2015 tarihli ve farklı bir hukuki zemine (miras) ilişkin bir yazıyla desteklenen bir çıkarımdır.
3.3. Genel Yabancı Edinim Rejiminin Kendi İçindeki Bir Sınırlama: Ülke Listesi Meselesi
Burada, önceki değerlendirmelerde yeterince öne çıkarılmamış olan ve kanaatimizce ayrıca ele alınması gereken bir nokta bulunmaktadır. 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 35. maddesi, genel yabancı edinim yetkisini "Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı olan yabancı uyruklu gerçek kişiler" ile sınırlamaktadır. Bu çerçevede taşınmaz edinimine izin verilen ülkeler listesi, 06.08.2012 tarihli ve 2012/12 (1734) sayılı Genelge ile duyurulmuş olup TAKBİS'e entegre edilmiştir; bu listede yer almayan bir ülkenin vatandaşları –örneğin, kaynaklarımızda somut biçimde belirtildiği üzere Suriye vatandaşları– Türkiye'de şahısları adına taşınmaz edinememekte, dolayısıyla taşınmaz edinimi yoluyla vatandaşlık başvurusu da yapamamaktadır.
Sistem, "ülke listesi" mantığına dayandığından, vatansız bir kişi –tanım gereği hiçbir ülkenin vatandaşı olmadığından– bu listeye göre nasıl değerlendirileceği sorusu ortaya çıkmaktadır. Elimizdeki kaynaklar, bu spesifik soruyu doğrudan yanıtlayan bir düzenleme veya görüş içermemektedir. Sözleşme'nin 7. maddesindeki "genel olarak yabancılara gösterilen muamelenin aynısının gösterilmesi" ilkesi bir yorum yolu sunmakla birlikte, uygulamada TAKBİS sisteminin ülke bazlı kısıtlama mantığı içinde vatansız bir başvuranın nasıl sınıflandırılacağı, ilgili tapu müdürlüğünün ve TKGM merkez teşkilatının somut uygulamasına bağlı görünmektedir. Bu nedenle, bu hususun başvuru öncesinde ilgili idareden ayrıca ve yazılı olarak teyit edilmesini önemle öneririz.
4. Uygulamada Belirsiz Kalan Diğer Noktalar
Yukarıdaki analiz, mevcut mevzuat hükümlerinin birlikte okunmasından çıkan hukuki bir değerlendirmedir; kesin bir sonuç garantisi teşkil etmemektedir. Ayrıca şu hususlar da somut başvuru öncesinde teyit edilmesi gereken belirsizlikler olarak kalmaktadır:
Nihai takdir yetkisi. 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrasındaki "Cumhurbaşkanı kararı ile […] Türk vatandaşlığını kazanabilirler" ifadesi, doktrinde ve idari uygulamada Cumhurbaşkanına bir takdir yetkisi tanıdığı şeklinde yorumlanmaktadır (bkz. DÜLGER, Ahmet, "Taşınmaz Satın Alınmasıyla Türk Vatandaşlığının İstisnai Yoldan Kazanılmasında Değerleme Raporu ve Uygunluk Belgesi Alınması", İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.16, S.1, 2025, s.178). Yatırım şartının tam olarak sağlanmış olması dahi, başvurana vatandaşlığın kazanılacağına dair mutlak bir hak bahşetmemektedir; millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından bir engelin bulunup bulunmadığı Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılan arşiv araştırmasıyla ayrıca değerlendirilmektedir.
Vatandaşlık dosyasının özel usulü. Vatandaşlık dosyasının nihai değerlendirmesi Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülmekte olup, vatansız başvuru sahipleri için bu aşamada uygulanan güvenlik soruşturması ve belge usulüne ilişkin, genel düzenlemelerden ayrışan özel bir hükme klasördeki kaynaklarda rastlanmamıştır.
Taşınmazın niteliği. 12.12.2023 tarihinden itibaren, edinilecek taşınmazın 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında bağımsız bölüm olarak tescilli olması veya arsa vasıflı ise üzerinde yapı kullanma izin belgesini haiz kalıcı bir yapı bulunması gerekmektedir; bu şart, edinen kişinin vatansız olup olmamasından bağımsız olarak her başvuran için geçerlidir ve taşınmazın seçiminde ayrıca dikkat edilmesi gereken bir husustur.
Şahsi edinim şartı. Yönetmelik yalnızca yabancı gerçek kişinin şahsına ait taşınmaz edinimlerini kapsamakta olup, eş, çocuk veya şirket tüzel kişiliği adına yapılan edinimler, bu tutarın hesabında dikkate alınmamaktadır.
5. Başvuru Sürecinin Genel Hatları
Kılavuz ve ilgili genelgelere göre süreç, özetle şu aşamalardan oluşmaktadır:
Taşınmazın en az 400.000 Amerikan Doları veya eşdeğeri döviz tutarındaki bedelinin, alıcı, satıcı veya bunların vekil ya da temsilcileri tarafından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılmak üzere bir bankaya satılması ve bankaca düzenlenen "Döviz Alım Belgesi"nin ilgili tapu müdürlüğüne sunulması;
Taşınmazın nitelik şartlarını (kat mülkiyeti/kat irtifakı veya yapı kullanma izin belgeli arsa) taşıdığının ve değerinin, yetkilendirilmiş değerleme kuruluşlarınca (GEDAŞ) düzenlenen değerleme raporuyla teyit edilmesi;
Tapu kütüğüne üç yıl süreyle satılmaması şerhinin işlenmesi;
Bu şartların sağlandığının ilgili Bölge Müdürlüğü/Genel Müdürlük tarafından tespiti üzerine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesi (TYTB) düzenlenmesi;
TYTB'ye istinaden başvurunun ilgili valilik aracılığıyla Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne iletilmesi ve nihai kararın Cumhurbaşkanı kararıyla verilmesi.
Kılavuzun kendisi de bu belgenin adını ve işlevini şöyle açıklamaktadır: "Taşınmaz edinimine dayalı olarak istisnai yoldan Türk vatandaşlığı kazanımına ilişkin başvurularda belirlenen mevzuat uyarınca Genel Müdürlüğümüzün tespiti esas olup bu çerçevede 'Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesi (TYTB)' verilecektir. Bu belgeye istinaden vatandaşlık kazanımı ilgili Makamın değerlendirme ve kararına bağlıdır."
6. Sonuç
5901 sayılı Kanun ve 6458 sayılı Kanun'daki "yabancı" tanımı ile Yönetmelik'in vatansızlığı açıkça öngören 15. maddesinin (a) bendi birlikte değerlendirildiğinde, vatansız kişilerin taşınmaz yatırımı yoluyla istisnai vatandaşlık kazanımı kapsamındaki "yabancı" tanımına girdiği kanaatindeyiz. Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşme'nin 7. maddesi ve bu maddenin TKGM tarafından (miras bağlamında) fiilen uygulandığını gösteren 10.06.2015 tarihli görüş yazısı, vatansız kişilerin taşınmaz ediniminin genel yabancı edinim rejimine tabi olacağı yönünde destekleyici bir zemin sunmaktadır.
Bu nedenle, somut bir başvuru öncesinde, (i) genel yabancı edinim rejiminin "ülke listesi" mekanizmasının vatansız bir başvurana nasıl uygulanacağı, (ii) Vatansız Kişi Kimlik Belgesinin tapu işlemlerinde kimlik tespiti bakımından ne şekilde kabul göreceği ve (iii) vatandaşlık dosyasının Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığı nezdindeki değerlendirme sürecinde vatansızlara özgü bir uygulamanın bulunup bulunmadığı hususlarında, ilgili tapu müdürlüğü, nüfus müdürlüğü ve valilik birimlerinden ayrıca ve tercihen yazılı olarak teyit edilmesi; sürecin baştan itibaren bir avukat eşliğinde yürütülmesi önemle tavsiye edilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı olup, somut başvurular bakımından bağımsız hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Referanslar
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (Kabul: 29.5.2009, RG: 12.6.2009/27256), madde 3, 10, 11, 12.
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (BKK: 11.2.2010, 2010/139; RG: 6.4.2010/27544), madde 3, 15, 16, 20 — 2026 itibarıyla yürürlükte olan hâli.
6.1.2022 tarihli ve 31711 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (yürürlükteki metnin dayanaklarından biri).
13.5.2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (400.000 USD tutarının dayanağı, halen yürürlükte).
12.12.2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (taşınmazın niteliğine ilişkin şartın dayanağı, halen yürürlükte).
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, "Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik Hakkında Kılavuz", 09.12.2024.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (Kabul: 4.4.2013, RG: 11.4.2013/28615), madde 3, 50, 51.
2644 sayılı Tapu Kanunu (22.12.1934; madde 35 değişik: 3.5.2012-6302/1 md.), madde 35.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı, 06.08.2012 tarih ve 2012/12 (1734) sayılı Genelge.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı, 16.09.2013 tarih ve 2013/13 (1750) sayılı Genelge, "Yabancılara İlişkin Tapu İşlemlerinde Kimlik Tespiti".
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı, 10.06.2015 tarih ve 36189470-010.07.01[125.01.04]/503519 sayılı Görüş Yazısı, "Vatansız Kişilerin Miras Yolu ile Taşınmaz Edinimleri".
Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşme (New York, 28 Eylül 1954), 01.07.2014 tarihli ve 6549 sayılı Kanun ile onaylanmıştır.
DÜLGER, Ahmet: "Taşınmaz Satın Alınmasıyla Türk Vatandaşlığının İstisnai Yoldan Kazanılmasında Değerleme Raporu ve Uygunluk Belgesi Alınması", İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.16, S.1, 2025, s.167-180.
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut başvurularda güncel mevzuatın yanı sıra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü resmi kayıtlarının esas alınarak teyit edilmesi gerekmektedir.
Uyarı:
Vatansız kişiler, Türk vatandaşlığı mevzuatı kapsamında "yabancı" olarak kabul edilir mi?
Evet. Gerek 6458 sayılı Kanun'un 3(1)(ü) maddesi gerekse Uygulama Yönetmeliği'nin 3(u) maddesi, yabancıyı "Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişi" olarak tanımlamaktadır ve vatansız kişiler bu tanım kapsamına girmektedir.
Vatansız bir kişi, 400.000 ABD Doları değerinde taşınmaz satın alarak vatandaşlık başvurusunda bulunabilir mi?
Vatansız bir kişi, 400.000 ABD Doları değerinde taşınmaz satın alarak vatandaşlık başvurusunda bulunabilir mi? Mevzuatın sistematik bir analizi, Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahibi vatansız kişilerin, Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşme'nin 7. maddesi uyarınca genel yabancı edinim rejimi kapsamında taşınmaz edinebileceğini ve dolayısıyla ilkesel olarak Yönetmelik'in 20. maddesindeki yatırım şartını yerine getirebileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu hukuki değerlendirme, satın alma işlemlerine özgü mevcut ve açık bir idari emsal kararla henüz desteklenmemiştir.
400.000 ABD Doları tutarındaki eşik hangi tarihte ve hangi hukuki araç uyarınca yürürlüğe girmiştir?
Söz konusu eşik değer, 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesi (13 Mayıs 2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete) ile 250.000 ABD Dolarından yükseltilmiş olup, TKGM'nin uygulama esasları uyarınca 13 Haziran 2022 tarihinden itibaren geçerli kılınmıştır. 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (12 Aralık 2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmî Gazete) ise bu tutarda bir değişikliğe gitmemiş; edinilecek taşınmazın niteliğine ilişkin şartları yeniden düzenlemiştir.
Yatırım şartını yerine getiren herkes otomatik olarak vatandaşlık kazanır mı?
Hayır. 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrası, milli güvenlik veya kamu düzeni açısından herhangi bir engelin bulunması halinde başvurunun reddedileceğini öngörmekte olup; bu hüküm, hukuki doktrinde Cumhurbaşkanı'na tanınmış bir takdir yetkisi olarak kabul edilmektedir.
Vatandaşlık başvurusuna ilişkin nihai kararı hangi merci vermektedir?
5901 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, istisnai yoldan vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin nihai karar Cumhurbaşkanı kararı ile verilir.
Daha fazla...

27 Tem 2026
Türk Vatandaşlığına Uygun Gayrimenkuller: 2026 Yılı Taşınmaz Türleri, Şartlar ve Kısıtlamalar
Türkiye, en az 400.000 ABD Doları değerinde nitelikli taşınmaz edinen yabancı ülke vatandaşlarına, istisnai yoldan vatandaşlık başvurusunda bulunma imkanı tanımaktadır. Ancak her gayrimenkul bu kapsamda değerlendirilmemektedir; tarım arazileri, üzerinde proje geliştirme yükümlülüğü bulunan imarsız arsalar ve devre mülk hakları bu uygulamanın dışındadır. Ayrıca edinim, değerleme ve ödeme süreçlerinin kanunda öngörülen özel hukuki prosedürlere uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.

21 May 2026
Apostil Nedir? Yurt Dışında Geçerli Belge Nasıl Alınır?
Apostil şerhi nedir, hangi belgelere gerekir, Türkiye'de nereden alınır? Valilik, kaymakamlık ve adliye farkı, üye ülkeler listesi ve e-Apostil bilgisi.

17 May 2026
Yurt Dışında Evlenmek İsteyenlerin Sorduğu Soru: Çok Dilli Nüfus Kayıt Örneği Nedir, Nasıl Alınır?
Yurt dışında evlenmek isteyen Türk vatandaşları için çok dilli nüfus kayıt örneği nedir, hangi ülkelerde geçerlidir, nasıl alınır?